माणूस जातो तो कायमचाच..!

माणूस जातो तो कायमचाच..!

(डॉ. अमित सुमन तुकाराम पाटील)

माणूस गेल्याची बातमी येते... आधी लोक ‘एक्साईट’ होतात... मग लोकांना वाईट वाटते... लोक बातमी ‘व्हायरल’ करतात...

लोक येतात... रडतात... अश्रू ढाळतात... गळे काढतात...

लोक श्रद्धांजली वाहतात... स्टेटस ठेवतात... व्हिडिओ बनवितात... शेअर करतात...

लोक भाषणे करतात... ‘गेलेल्याची पोकळी भरून निघणार नाही’ म्हणतात... ‘असा माणूस पुन्हा होणे नाही’ म्हणतात...

लोक कालपर्यंत ज्याला पाण्यात पाहत होते, त्याचेच त्याच्या मृत्यूनंतर कौतुक करतात... कोणी मनःपूर्वक, तर कोणी ‘मरणान्तानि वैराणि’ म्हणून कौतुक करतात...

अनुयायी ‘आमचे दादा, मामा, काका, आबा, आण्णा, आप्पा, वहिनी, ताई, दीदी, काकी आणि कोण-कोण गेले’ म्हणत राहतात... काहीजण ‘तुमच्यामुळेच आम्ही होतो’ म्हणतात... काहीजण ‘तुमच्यानंतर आमचे कसे होणार?’ म्हणतात...

सहकारी त्यांच्याबरोबरच्या कामाचा अनुभव सांगतात... विरोधकही वेगळ्या चष्म्यातून (विरोधकाच्या भूमिकेतून) तेच सांगतात... समर्थक कौतुकाचा वर्षाव करतात... काही मूठभर द्वेष करणारे अप्रत्यक्षपणे ‘बरे झाले, गेले एकदाचे’ म्हणत तीच द्वेषमूलक भूमिका टोकाला घेऊन जातात... इकडेही नसणारे आणि तिकडेही नसणारे आणि मध्येच लोंबकळणारे भूमिकाहीन लोक एखादी मॅच किंवा सिनेमा पाहत राहतात...

आयुष्यभर शत्रुत्व निभावणारे लोकही गेलेल्या माणसाला मृत्यूपश्चात(च) ‘अजातशत्रू’ म्हणतात... कोणी ‘दिलदार शत्रू’ म्हणतात... कोणी आणखी काहीबाही म्हणतात... गेलेल्या माणसाने केलेल्या चांगल्या कामाची पावती म्हणून फुलाची एखादी पाकळी सोडा, पण साधी शब्दसुमनेही न वाहणारे लोक तीच व्यक्ती कायमची गेल्यावर मात्र प्रचंड मोठ्या आकाराची पुष्पचक्रे आणून त्यांच्या चरणी अर्पण करतात... एखाद्याच्या जिवंतपणी दाखविलेल्या दुटप्पीपणाचे लोक त्याच्या मृत्यूनंतरही प्रदर्शन मांडत राहतात...

कोणी म्हणतात, ‘नियतीने डाव साधला’... अन्य कोणी म्हणतात, “काळ आला; पण अगदीच अकाली आला’... आणखीन काहीजण म्हणतात, ‘वेळेचा फेरा वाईट’... उरलेले म्हणतात, ‘‘त्या’च्यापुढे कधी कुठे कुणाचे चालते का! वरून आदेश आला की निघावेच लागते’... वगैरे वगैरे...

गेलेला माणूस मात्र कायमचा शांत होतो... कायमचा निघून जातो... कायमचा निःशब्द होतो... कायमचा निश्चल होतो... सगळं काही इथंच टाकून त्याला सर्व काही मागे सोडून जावे लागते... पुढच्या कशाचीही व्यवस्था लावायलासुद्धा कधी-कधी वेळ मिळत नाही... क्षणापूर्वीचे चैतन्यमयी शरीर अचानक अचेतन होऊन जाते...

जाणारा शांतपणे निघून जातो... त्याच्या थांबण्याच्या किंवा अन्य कुणाच्याही थांबविण्याच्या इच्छेने नियतीला काहीही फरक पडत नाही... यमराजांचा रेडा ताकदवान असतो; त्याला कोणीही अडवू शकत नाही...

लोक ‘अमर रहे, अमर रहे’च्या घोषणा देत राहतात... ‘तुम्ही कायम आमच्यामध्येच असाल... रहाल’ म्हणत राहतात.‌.. ‘परत या, परत या’चीही आर्जवे केली जातात...

पण, जाणारा कधीचाच गेलेला असतो... ते (तो किंवा ती) अखेरचे डोळे मिटून घेतात, अखेरचा श्वास बाहेर सोडतात किंवा त्यांच्या जन्मापासून सातत्याने धडधडत असणाऱ्या हृदयाचा शेवटचा ठोका पडतो, तेव्हाच त्यांनी त्यांच्या शरीराचा आणि त्याद्वारे जीवनाचा त्याग केलेला असतो...

देह एकदा चितेवर ठेऊन त्याला भडाग्नी दिला की तोही जळून नष्ट होतो... हाडाकाडांची राख होते... रक्त आटून जाते... मातीतून आलेल्या देहाला अखेरीस मातीच सामावून घेते... एकदा रक्षाविसर्जन झाले की मृत होऊन जळालेल्या त्या देहाचे अस्तित्व सर्वार्थाने नष्ट होते... माणसाचा प्रवास ‘आहे’कडून ‘होता’कडे अगदी क्षणार्धात होतो... तो थांबत नाही; थांबवता तर मुळीच येत नाही...

‘तुम्ही जिथे असाल तिथे सुखात रहा’... ‘असाल तिथून आमच्यावर आशीर्वादरुपी कृपा ठेवा’... ‘तुम्ही फक्त शरीराने गेले आहात, मनाने कायम आमच्याजवळच रहाल’... या साऱ्या शुद्ध सांत्वनपर आणि बोला-चालायच्या गोष्टी... त्यातले काही कधी खरेच खरे असते का, खरे होते का!

प्रत्यक्षात तसे काही होत नसते... एकवेळ ‘आत्मा अमर असतो’ वगैरे गोष्टी तात्विकतेसाठी जरी मान्य केल्या, तरी ‘शारीररुपी अस्तित्वामुळेच आपला आत्म्याशी संवाद असतो’ हे मान्य करावेच लागते... त्यामुळे मर्त्य म्हणा किंवा अन्य काही, शरीराची गरज असतेच असते...

जाणारा निघून जात असतो तो कायमचाच... कधीही न परतण्यासाठी... आप्तेष्टांना त्याच्या स्पर्शाची ती ऊब परत कधीही मिळत नाही... त्याच्याशी समोरासमोरचा संवाद साधणे परत कधीही शक्य होत नाही... त्याच्या मेंदूतील विचार परत कधीही थेटपणे आपल्याला भिडू शकत नाहीत... त्याच्या भावभावना परत कधीही आपल्या हृदयाला प्रत्यक्ष साद घालू शकत नाहीत... ना आपण त्याचे बोलणे ऐकू शकतो; ना तो आपले... त्याचे हृदय परत कधीही धडधडत नाही आणि श्वासोच्छवासाने त्याची छाती परत कधीही हलत नाही...

या धरेवरून त्याचे अस्तित्व नष्ट होते ते कायमचेच... तो राव असो वा रंक, त्याच्या अस्तित्वाची पोकळी कधीही भरून निघू शकत नाही... कुटुंबातील त्याचे स्थान अन्य कोणीही घेऊ शकत नाही... त्याने निभावलेली नात्यातली कोणतीही भूमिका अन्य कोणीही धारण करू शकत नाही... त्याच्या व्यक्तिमत्वाच्या अस्तित्वाला दुसरे कोणीही न्याय देऊ शकत नाही...

कोणत्याही वस्तुनिष्ठ पुराव्यांअभावी पुनर्जन्म वगैरे तर शुद्ध भाकडकथा वाटव्यात अशी असणारी इथली व्यावहारिक परिस्थिती...

एखादा माणूस जातो तो कायमचाच... परत कधीही न भेटण्यासाठी अन् कधीही न परतण्यासाठी...

या ‘पार्थिवा’चा त्या ‘पार्थीवा’कडचा प्रवास असतो अगदी अपरतनीय..!

(डॉ. अमित सुमन तुकाराम पाटील,

एम.बी.बी.एस.,एम.डी.)

(वॉट्सअॅप संपर्क- 8329381615)

(© लेखाचे सर्व हक्क लेखकाधीन)

(याच लेखकाचा दुसरा ब्लॉग-

www.dramit100wordstories.blogspot.com)